Hoe belangrijk zijn wij?

Op Zoek de Waarheid, in de politiek, filosofie, wetenschappen en in ons dagelijks leven kennen we ontzettend veel waarde toe aan ons mensen. Op zich lijkt me dat terecht en zouden we nog veel meer waarde aan ons en onze planeet moeten hechten dan we nu doen, maar het is leuk om onze plaats in het universum eens nader te bepalen. Het beste daarvoor vind ik nog onderstaande twee filmpjes, die laten zien hoe 'klein' wij en onze planeet nu eigenlijk zijn. Kijk die even, ze duren niet zo lang.

Deze groottes en afstanden zijn onvoorstelbaar. Het lijkt oneindig groot te zijn, terwijl we de andere kant op, dus naar het kleinere, ook steeds kleinere deeltjes in atomen en atoomkernen ontdekken. Ook deze richting lijkt oneindig te zijn. Maar zeker als we naar het grote universum kijken, heeft dat op veel mensen toch wel het effect dat we wat nederiger worden. De aarde is maar een miniscuul stipje vergeleken met sommige sterren, terwijl voor ons de hele aarde al enorm is. Andere sterrenstelsels zijn onvoorspelbaar ver weg, en de mens die niet verder als de maan geweest. De aarde zweeft eenzaam rond in de enorme kilte van het universum. Het is zo groot, dat er waarschijnlijk op andere plekken ook nog leven is, maar daar lijken we voorlopig nog ver vandaan. Tenzij je in UFO's gelooft, maar dat terzijde.

De vraag die bij mij rijst is dan: hoe "belangrijk" zijn wij eigenlijk. We zien onszelf graag als het centrum van het universum. Als je in een God gelooft of in een bepaalde kracht, lijkt het alsof die God of kracht dan ook altijd alleen maar om de mens draait, terwijl we eigenlijk verstopt zitten in een vergeten hoekje in een oneindig groot universum. Hoe belangrijk is het als jou of mij wat overkomt, vergeleken met hele planeten die dagelijks geboren worden of juist in een zwart gat opgeslokt worden. Hoe belangrijk is onze invloed op het milieu, terwijl we relatief gezien nog maar enkele seconden aanwezig zijn of de dag waarin de aarde bestaat: de aarde heeft ijstijden en meteorieten meegemaakt. Mensen zijn een gevaar voor zichzelf, niet echt voor de planeet. Wat maakt het voor de aarde uit als het 3 graden warmer wordt? Stel we zouden het zo verzieken dat het merendeel van de dieren en alle mensen uitsterven. Over enkele miljoenen jaren, wat maar een fractie van een seconde is voor het universum, komen er weer andere diersoorten op. Ons tijdsbesef, ons besef van groottes en afstanden zijn bijzonder relatief. We kunnen het ons niet voorstellen dat iets miljarden kilometers groot is, ver weg is, of miljarden jaren duurt, terwijl dat eigenlijk de 'gewoonste zaak van de wereld' is.

Misschien zou het goed zijn als we daarom zouden leren de zaken eens wat te relativeren, maar wel op een manier die ons ten goede komt. We lijken onszelf enerzijds zo verschrikkelijk belangrijk te vinden, en veel te serieus te nemen. We maken ons druk om de kleinste dingen in het dagelijks leven. En tegelijk zijn er aan de andere kant veel mensen die zich nergens meer voor interesseren en alles, echt alles, ook de verschrikkelijkste dingen die we elkaar aan doen, maar kapotrelativeren. Moeten we hier niet een middenweg in zien te vinden? Dat we enerzijds beseffen dat we beperkt zijn in wat we weten en kunnen, en anderzijds onszelf en anderen wel genoeg waarde toeschrijven om er voorzichtig mee om te gaan? Wetende dat we niet alle waarheid in pacht hebben en niet het recht hebben de wereld zo te veranderen en voor anderen te bepalen wat goed voor ze is. Maar voorzichtig genoeg om niet kapot te maken wat we hebben, dat wat zo bijzonder is. Want in dit onmetelijk grote universum is het leven hier op aarde toch wel een beetje speciaal.