filosofie

We spreken wel eens over het onderscheid tussen lichaam, geest en ziel. We gebruiken het vaak als belangrijk hulpmiddel om iets te zeggen over de eigenschappen van een mens. Hoewel ik het er mee eens ben dat dit onderscheid een nuttig hulpmiddel is (en soms noodzakelijk om ergens over te kunnen spreken) wil ik in deze blog benadrukken dat dit onderscheid ‘in werkelijkheid’ helemaal niet bestaat. Net als alle andere onderscheidingen.

Mogen wij gebeurtenissen in andere culturen veroordelen? Dat is de vraag die in deze blog centraal staat. Want hoewel veel mensen daar geen moeite mee hebben, is er tevens een sterke stroming van cultuurrelativisten die zeggen dat dat helemaal niet kan; ethiek, wat wel of niet mag of wat als goed of slecht gezien wordt, is volledig afhankelijk van de betreffende cultuur. Er zijn geen absolute waarden.

Op Zoek de Waarheid, in de politiek, filosofie, wetenschappen en in ons dagelijks leven kennen we ontzettend veel waarde toe aan ons mensen. Op zich lijkt me dat terecht en zouden we nog veel meer waarde aan ons en onze planeet moeten hechten dan we nu doen, maar het is leuk om onze plaats in het universum eens nader te bepalen. Het beste daarvoor vind ik nog onderstaande twee filmpjes, die laten zien hoe 'klein' wij en onze planeet nu eigenlijk zijn.

De zoektocht naar de waarheid is voor sommige mensen de zoektocht naar het complot. Wat is dat toch met die zogenaamde complotdenkers? Achter elke scheet die een invloedrijke wereldburger laat, lijkt in hun ogen een complot schuil te gaan. Wat drijft deze mensen om toch steeds naar dat complot te zoeken? Wat drijft deze mensen om bijeenkomsten te organiseren en websites op te richten om hun gelijk aan te tonen? Wat drijft deze mensen om onze wereld als een rotte tomaat af te schilderen?

Als makers of leden van Zoek de Waarheid, maar ook als lezers van boeken, denkers, vragenstellers, wie dan ook, we zeggen allemaal dat we de waarheid willen. En wel op allerlei verschillende gebieden, het kan bijvoorbeeld politiek zijn maar ook filosofisch of spiritueel. En we hebben allemaal wel een idee van hoe die waarheid er dan uit zou zien. Maar wat als de waarheid nou compleet anders blijkt te zijn dan we hadden gehoopt?

In dit laatste deel trek ik conclusies uit de voorgaande delen (1 en 2).

Sommige van ons richten zich sterk op de buitenwereld en proberen mensen bewust te maken, en op die manier de wereld een beetje te verbeteren. Anderen richten hun energie meer op zichzelf, op hun ziel, hun ontwikkeling, een deugdvol leven. En hoewel ik probeer om beide wegen te volgen vraag ik me af.. kan dat wel?

“We leven in een lelijke en zinloze wereld”, kopt het laatste nummer van Filosofie Magazine. “We zijn elkaar kwijtgeraakt en we hebben niks afgesproken”, jammert cabaretier Theo Maassen.

Een poos geleden heb ik jullie toegezegd een stuk te schrijven over de recente oratie van Ellen van Wolde over de eerste verzen van Genesis, waarin ze betoogt dat die al eeuwenlang verkeerd vertaald zijn. Dat heb ik gedaan en graag presenteer ik hier het resultaat aan jullie. Wat echter is begonnen als inspiratie voor een blog, is uitgegroeid tot een compleet artikel van 18 pagina's.

Descartes staat als filosoof bekend om zijn radicale twijfel. Zo twijfelde hij in zijn Meditaties aan zijn eigen zintuigen, en of hij zelfs wel met zekerheid kon weten of hij wakker was, op zoek naar het vaste, het fundamentele, de ware kennis. Ik heb daarover een stuk geschreven, maar je moet de Meditaties van Descartes wel kennen om te begrijpen waar het over gaat. Excuses daarvoor.